مرگ مومنان و نیکوکاران 

مؤمنان و نيكوكاران ، ظالمان و بدكاران ، از همان لحظه مرگ از هم جدا میشوند و حالات متفاوتى دارند يا به تعبيری ديگر، نتيجه هاى اعمال و عقایدشان ، از همان لحظه كم كم ظاهر و آشكار میگردد.

موقع جان دادن مؤمنان ، فرشتگان رحمت ، با كمال مهربانى و لطف ، با اخلاق نيك و بشاشت براى قبض روح آنها و آنان را به بهشت بشارت میدهند.

قرآن در اين باره چنين مى فرمايد: ععع الذين تتوفاهم الملائكة طيبين يقولون سلام عليكم ادخلوا الجنة بما كنتم تعملون : پرهيزكاران كسانى هستند كه ملائكه قبض ارواح و فرشتگان رحمت روحشان را مى گيرند در حالى كه از نظر عقيده و گفتار و كردار پاك و پاكيزه اند و به آنها مى گويند: سلام بر شما باد ؛ سلامى كه نشانه سلامت و امن و امان است ؛ به خاطر اعمال نيكى كه انجام مى داده ايد داخل بهشت شويد.

در واقع ، پاداش پاكى و تقوا چيزى جز اين نيست كه فرشتگان الهى با سلام و درود از ايشان استقبال كنند و آنها را به بهشت دعوت نمايند، دعوتى كه آميخته با لطف و محبت و احترام باشد!

در اين جا ممكن است بهشتى كه فرشتگان مى گويند داخل آن شويد، اشاره به بهشت برزخى باشد كه مؤمنان ، بعد از قبض روح شدن داخل آن میشوند و ممكن است اشاره به بهشت قيامت باشد كه بهشت برزخى درهاى آن حساب میشود.

مقربين و مؤمنين نيكوكار هنگامى كه در آستانه مرگ قرار مى گيرند در نهايت آرامش و راحتى و شادى چشم از جهان مى پوشند.

خداوند درباره آنان میفرمايد : فاما ان كان من المقربين فروح و ريحان و جنت نعيم و اما ان كان من اصحاب اليمين فسلام لك من اصحاب اليمين : كسى كه در حالت احتضار و واپسين لحظات زندگى قرار مى گيرد اگر از مقربان باشد در نهايت راحتى و آرامش و روح و ريحان است و در بهشت پر نعمت جاى میگيرد.

اما اگر از مؤمنان و نيكوكاران اصحاب يمين باشند، همان مردان و زنان صالحى كه نامه اعمالشان به نشانه پيروزى و قبولى به دست راستشان داده مى شود ، به ايشان گفته مى شود: سلام بر تو از سوى دوستانت كه از اصحاب يمين هستى ، پس مؤ منان نيكوكار هنگام مرگ ، به راحتى و ناز و نعمت ، به آرامش كامل ، به رحمت و مغفرت از گناهان ، به آزادى از آتش دوزخ ، به بشارت به دخول در بهشت دست ميابند.

مرگ کافران و ظالمان

گفته شد که مؤ منان و ظالمان ، از همان لحظه مرگ از هم جدا مى شوند و نتايج اعمال و عقایدشان ، از همان لحظه ظاهر و آشكار مى گردد.

ظالمان و بدكاران ، به خلاف مؤ منان كه به آن ها گفته میشود داخل بهشت شويد، به آنان هم گفته مى شود، شما داخل جهنم شويد و جاودانه در آن بمانيد.

قرآن درباره آنان چنين مى فرمايد : الذين تتوفاهم الملائكه ظالمين انفسهم فالقوا السلم ما كنا نعمل من سوء بلى ! الله عليم بما كنتم تعملون : ظالمان بدكار و كافران كسانى هستند كه فرشتگان قابض ارواح  هنگام مرگ روحشان را مى گيرند، در حالى كه آن ها به خود ظلم و ستم كرده اند، در اين هنگام تسليم مى شوند و اظهار ايمان مى كنند ، ايمانى كه فرعون حين غرق شدن به وحدانيت خدا آورد و مى گويند خدايا ما در دنيا كار بدى انجام نمى داديم.

گفته مى شود چنين است ؛ بلكه خداوند دانا است به آن چه انجام مى داديد سپس به آن ها گفته مي‌شود: فادخلوا ابواب جهنم خالدين فيها فلبئس مثوى المتكبرين : حال كه دروغ مى گوييد و با اين همه گناه و جنايت ، منكر گناهان خود مى شويد از درهاى جهنم داخل آن شويد و جاودانه در آن بمانيد آنجا چه جاى بدى براى متكبران و ظالمان است.

آرى ، وقتى كه خود را در آستانه مرگ مى بينند و پرده هاى غرور و غفلت از مقابل چشمانشان كنار مى رود، فورا تسليم مى شوند و مى گويند: ما كار بدى انجام نمى داديم ! آن ها هر گونه كار بد و زشت را كه در دنيا انجام مى دادند انكار مى كنند آنان دروغ مى گويند به خاطر اين كه دروغ بر اثر تكرار، صفت ذاتى آنها شده است يا مى خواهند بگويند، ما مى دانيم اين اعمال را انجام داده ايم ولى اشتباه كرده ايم و سوء نيتى نداشته ايم ؟!

در آيه ديگر در همين باره مى فرمايد: فكيف اذا توفتهم الملائكه يضربون وجوههم و ادبارهم : منافقان و ظالمان بعد از آن كه حق براى آن ها ثابت شد و باز مخالفت كردند درباره ايشان گفته مي‌شود : حال آن ها در زمان مرگ چگونه خواهد بود هنگامى كه فرشتگان مرگ روحشان را قبض مى كنند در حالى كه بر صورت و پشت آن ها میزنند.

آرى ، اين فرشتگان ، ماءمورند كه در آستانه مرگ ، مجازات و جزاى آن ها را شروع كنند تا طعم تلخ كفر و نفاق و لجاجت و عناد خود را بچشند ؛ لذا هنگام مرگ به صورت آن ها مى كوبند، براى اين كه رو به سوى دشمنان خدا رفته اند، بر پشت آنها مى زنند به خاطر اين كه به آيات الهى و پيامبرش پشت كرده اند.

اين كيفر و عذاب ها به خاطر آن است كه ايشان از آن چه خداوند را به خشم مى آورد پيروى مى كردند و به همين جهت فرشتگان الهى با سيلى و مشت بر صورت و پشتشان مى زنند و به اين وسيله از آن ها استقبال مى نمايند.